Ngay sau khi được thụ thai trong bụng mẹ, bé chỉ nhỏ xíu như một chú nòng nọc bé tí. Nhưng chỉ sau chín tháng, bé sẽ trở thành một con người thực sự với năm giác quan cực nhạy đến không ngờ. Vậy thị giác, thính giác, vị giác, xúc giác và khứu giác của bé phát triển ra sao? Hãy đọc và tìm hiểu xem.

Xúc giác
Ngay trước khi tuần thứ 8 của thai kỳ, phôi thai bắt đầu nhạy cảm khi được chạm hay sờ vào. Những bộ phận bị kích thích này trên cơ thể bào thai cũng là những bộ phận nhạy cảm nhất ở người lớn. Trước hết là từ gò má, sau đó đến vùng kín (tuần thứ 10), lòng bàn tay (tuần thứ 11), lòng bàn chân (tuần thứ 12), bụng và mông (khoảng tuần thứ 17).

Bé của bạn có thể thử nghiệm với khả năng xúc giác mà bé mới khám phá bằng cách tự sờ vào gương mặt mình hoặc mút ngón tay cái, cũng như cảm nhận được các bộ phận khác trên cơ thể và quan sát cách cơ thể mình chuyển động trong bụng mẹ.

Khoảng 32 tuần tuổi, hầu như toàn bộ cơ thể thai nhi đều cảm nhận được cảm giác nóng, lạnh, áp lực và cơn đau.

Vị giác
Từ 13 đến 15 tuần tuổi, vị giác thai nhi đã hoàn thiện y như vị giác ở người trưởng thành, và nước ối xung quanh bào thai nồng mùi thức ăn và thực phẩm như: cà – ri, thì là, tỏi, hành, hay vị mạnh khác từ chế độ ăn uống của mẹ. Các cuộc nghiên cứu cho thấy bào thai có xu hướng nuốt nước ối có vị ngọt nhiều hơn là khi có vị đắng và chua.

Trong ba tháng cuối thai kỳ, mỗi ngày bé nuốt đến 1 lít nước ối – một ‘chiếc cầu’ trung gian để bé hấp thu được sữa mẹ và cả những mùi vị thơm ngon khác từ các bữa ăn của mẹ.

Khi ra đời, vị giác của bé rất nhạy cảm. Trẻ sơ sinh có thể phân biệt được nhiều vị khác nhau và biết biểu lộ sở thích với một khẩu vị nào đó.

Khứu giác
Từ 11 đến 15 tuần tuổi, mũi của thai nhi mới hình thành. Trước giờ, các nhà khoa học vẫn không tin bào thai có phát triển khứu giác, vì cho rằng để ngửi phải cần có không khí và hơi thở.

Tuy nhiên, theo một nghiên cứu mới nhất, hệ thống mũi bao gồm ít nhất bốn hệ thống phụ, và nước ối xung quanh bào thai có thể tràn qua khoang miệng và mũi của bé làm cho bé ngửi được những mùi vị có trong nước ối. Chính vì thế mà những đứa trẻ sơ sinh đều đánh hơi được mùi sữa mẹ, mặc dù trước đó trẻ chưa bao giờ được ngửi qua.

Trải qua một quá trình phát triển kỳ diệu, bé từ một phôi thai tí teo sẽ có đầy đủ các giác quan như người lớn

Thính giác
Tử cung chưa bao giờ là một thế giới tĩnh lặng, mà ở đó có tiếng mạch máu, tiếng dạ dày sôi ùng ục, giọng nói của mẹ và của cả những người khác.

Tai của bé bắt đầu hình thành khi được chừng tám tuần tuổi và hoàn chỉnh khi được khoảng 24 tuần tuổi. Nhưng độ khoảng tuần thứ 18, xương tai trong và đầu mút thần kinh não đã phát triển đầy đủ để bé có thể nghe thấy mọi âm thanh như tiếng tim mẹ đập nhịp nhàng hay tiếng máu chảy đều đặn qua cuống rốn.

Thậm chí bé có thể bị giật mình bởi tiếng động lớn! Từ đó trở đi, âm thanh có tác dụng như một kênh thông tin của bé với thế giới bên ngoài.

Vào khoảng tuần thứ 25, bé bắt đầu lắng nghe được giọng nói của mẹ và cả của bố còn có thể biết nhận ra giọng nói của bố mẹ khi được 27 tuần tuổi. Đôi khi các âm thanh có thể bị bóp nghẹt do tai bé vẫn còn bị phủ dày lớp bã nhờn – một chiếc áo choàng bảo vệ cho da không bị nứt nẻ vì nước ối.

Bé còn có thể cử động hay thay đổi tư thế trong bụng mẹ để phản ứng lại với âm thanh đột ngột như tiếng cửa đóng sầm hoặc còi xe… Nhịp tim của bé thường chậm lại khi mẹ đang trò chuyện, chứng tỏ bé không chỉ nghe và nhận ra được giọng nói của mẹ mà còn được xoa dịu bởi âm thanh thân thương này.

Thị giác
Trong 5 giác quan, thị giác phát triển sau cùng. Mí mắt của trẻ vẫn nhắm chặt để chờ cho võng mạc phát triển đầy đủ, mãi cho đến khi được 26 tuần tuổi, mắt bé mới mở ra và thậm chí còn bắt đầu biết chớp mắt! Lúc mới sinh, bé có thể nhìn tốt trong phạm vi từ 8 đến 12 inch (20-30 cm).

Tử cung người mẹ hoàn toàn không yên tĩnh cũng như không tối tăm như người ta vẫn nghĩ. Trước tuần thứ 18, khi mắt trẻ vẫn còn đóng, thì võng mạc trẻ vẫn có thể cảm nhận được ánh sáng nếu mẹ đang đứng dưới ánh nắng mặt trời hay có một vùng sáng mạnh quét qua người mẹ.

Vào khoảng tuần thứ 33, đồng tử của mắt trẻ có thể phát hiện được ánh sáng và biết co giãn, để giúp em nhìn thấy được những hình dáng lờ mờ. Các nghiên cứu cho thấy ở tuần thứ 37 nếu chiếu một nguồn sáng vào bụng mẹ thì nhịp tim của bé tăng nhanh hơn bình thường hoặc bé xoay đầu về hướng có ánh sáng, điều này chứng tỏ bé đã biết phản ứng lại với ánh sáng.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng sảy thai. Có thể do thực phẩm, vận động quá nhiều hoặc có thể do việc sử dụng thuốc không có sự hướng dẫn của bác sĩ.

1. sử dụng thuốc
Trong quá trình mang thai nên tránh tối đa việc sử dụng thuốc. Nguyên nhân là do trong thành phần một số thuốc có những dược liệu có liên quan làm tăng nguy cơ gây sảy thai. Khi biết mình có thai, trong trường hợp bạn đang phải uống thuốc điều trị bệnh nào đó thì việc đầu tiên là bạn cần thông báo ngay cho bác sĩ biết để bác sĩ có thể xem xét và điều chỉnh, hay thế những thuốc có thể gây tác động xấu lên thai nhi.

Trong giai đoạn mang thai, tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng bất cứ loại thuốc nào nếu không có chỉ định của bác sĩ, điều này áp dụng với cả các loại thuốc bổ, các viêm bổ sung vitamin vì trong khi khám thai, bác sĩ đã căn cứ vào tình hình sức khoẻ cũng như các kết quả xét nghiệm để chỉ định loại thuốc bổ/vitamin bổ sung cho bạn, nếu tự ý sử dụng thêm thì có thể lại gây tác dụng ngược.

2. Thói quen ăn thực phẩm sống
Nếu thịt, cá chưa được làm chín (như phở bò tái, gỏi cá, món sushi…) thì cũng không nên ăn cho dù đó là món ăn khoái khẩu của bạn trước đây vì các loại thực phẩm chưa được làm chín kỹ có thể chứa các loại vi khuẩn như E.coli, listeria, campylobactor, salmonella gây nguy cơ sảy thai, sinh non, thai lưu.

Cần đảm bảo rằng tất cả các thực phẩm đã được nấu chín, chế biến kỹ để loại trừ các vi khuẩn nguy hiểm. Ngoài ra sữa tươi nếu chưa được qua khâu tiệt trùng thì không nên uống vì có thể trong sữa có chứa khuẩn listeria có thể làm tăng nguy cơ sảy thai.

3. Hút thuốc, sử dụng rượu, bia
Đã có rất nhiều nghiên cứu chứng minh sự liên quan giữa hút thuốc, sử dụng rượu bia khi mang thai dẫn đến nguy cơ sẩy thai, sinh non, bé nhẹ cân…. Trong quá trình mang thai, tuyệt đối không nên hút thuốc (ngay cả trường hợp hút thuốc thụ động cũng có hại cho thai nhi), không nên uống quá nhiều rượu bia, cà phê.

Sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá làm tăng nguy cơ sảy thai

Bạn nên nhớ rằng tất cả những gì bạn ăn, uống đều đi qua nhau thai đến bào thai, con bạn cũng sẽ chịu ảnh hưởng nên hãy suy nghĩ kỹ để chọn cho bản thân những thức uống, thực phẩm tốt cho em bé trong bụng.

4. Xoa bụng khi mang thai
Với nhiều bà mẹ, xoa bụng như một hành động giao tiếp, thể hiện tình cảm trìu mến với con nên lúc nào cũng xoa, còn nhiều bà mẹ thì lo ngại quá trình rạn da khi mang thai nên sử dụng các loại kem dưỡng da xoa, massage kỹ để kem thấm sâu hơn, bảo vệ da hiệu quả hơn mà không biết rằng điều này gây tác động đến thành bụng, có thể làm động thai do tử cung bị co lại.

Tuy nhiên không có nghĩa là bạn không thể xoa bụng, bạn có thể xoa bụng nhưng nên lưu ý rằng xoa nhẹ, không xiết mạnh, không nên xoa lâu quá và không xoa nhiều lần trong ngày. Nếu trước đây đã từng bị động thai, sảy thai… thì không nên xoa, vỗ bụng.

5. Vận động thể lực mạnh
Nhiều người vẫn truyền tai nhau rằng đi bộ nhiều sẽ giúp việc sinh nở dễ dàng hơn nhưng thực tế là nếu đi bộ quá nhiều thì có thể gây áp lực cho vùng chậu và bụng, có thể gây sinh non, sảy thai đặc biệt là những phụ nữ có tử cung bị hở. Do đó bạn có thể bắt đầu tập luyện nhưng tập nhẹ nhàng, đi bộ từ từ, không quá gắng sức.

Nếu đã quen dần thì có thể tăng dần dần cường độ. Không tham gia các môn thể thao vận động mạnh, tốn sức, bê nặng, hay vận động thể lực nhiều gây ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ.
6. Quan hệ tình dục

Quan hệ tình dục trong khi mang thai là hoàn toàn có thể, nó chỉ trở thành nguy cơ cao gây sảy thai đối với một số phụ nữ từng bị sảy thai, động thai trước đây thì không nên quan hệ để tránh các cơn co thắt tử cung, va chạm vùng bụng trong 3 tháng đầu mang thai để thai nhi ổn định.

Sau đó bạn có thể gặp bác sĩ để có những lời khuyên, tư vấn chi tiết hơn cho những tháng về sau có thể quan hệ được hay không. Còn đối với những phụ nữ có sức khoẻ bình thường thì có thể quan hệ, tuy nhiên động tác phải nhẹ nhàng, khi có bất cứ biểu hiện nào khác thì phải dừng lại ngay và đi khám bác sĩ.

Chư Kha

Nghĩ đến ngày sinh con ra ở bệnh viện khiến bạn bồn chồn. Bạn bối rối không biết nên chuẩn bị gì, bạn lo lắng những chuyện sẽ diễn ra khi bạn chỉ có một mình? Một vài sự chuẩn bị và hình dung trước có thể giúp bạn có tâm lý vững vàng hơn.

Chuẩn bị trước khi sinh con ở bệnh viện như thế nào?
Trước khi ngày dự sinh đến, bạn và chồng nên sớm tìm hiểu kỹ những đường ngắn nhất để tới bệnh viện. Chớ quên tìm chỗ đậu xe, hãy nhớ rằng gia đình bạn sẽ phải để xe ở đó ít nhất 24 giờ. Để chuẩn bị trước khi sinh con ở bệnh viện, bạn nên hỏi thăm các nhân viên bệnh viện từ trước xem bạn nên vào đâu nếu đến bệnh viện ngoài giờ hành chính.

Giai đoạn chuẩn bị trước khi sinh sẽ như thế nào?
Nếu đã đăng ký trước, bạn nên theo những chỉ dẫn đã nhận được, thông thường bạn có thể bỏ qua bàn tiếp tân và đi thẳng đến khu thai sản. Nếu chưa đăng ký trước, bạn vẫn có thể đi thẳng đến khu thai sản. Thường sẽ có một bàn đăng ký và nhân viên ở đó sẽ giúp bạn điền các loại giấy tờ cần thiết. Ở khu vực thai sản, các bác sĩ và y tá chuyên về việc chuyển dạ và sinh nở sẽ kiểm tra tình trạng của bạn để xác định xem bạn đã sẵn sàng nhập viện hay chưa.

Sắp xếp đồ đạc là một trong những việc cần chuẩn bị trước khi sinh

Bạn có thể sẽ được yêu cầu xét nghiệm nước tiểu. Sau đó bạn sẽ được kiểm tra các dấu hiệu quan trọng như các cơn co thắt của bạn bắt đầu khi nào với tần suất ra sao, nước ối đã vỡ hay chưa và mẹ có bị chảy máu âm đạo hay không. Bạn cũng nên báo cho bác sĩ hoặc y tá những thông tin như: bé của bạn có đang cử động hay không, bạn vừa mới ăn hay uống gì, và bạn đối phó với cơn đau như thế nào.

Bác sĩ sẽ kiểm tra tần suất, thời gian của mỗi cơn co thắt ở bạn cũng như nhịp tim của bé. Đặc biệt, bác sĩ sẽ kiểm tra kỹ hơn bụng và âm đạo của bạn. Nếu có vẻ như bạn chưa chuyển dạ hoặc mới bắt đầu chuyển dạ trong khi bạn và bé vẫn bình thường, có thể bạn sẽ được cho về nhà cho đến khi cơn chuyển dạ diễn ra mạnh hơn. Ngược lại, bạn sẽ được cho nhập viện và thực hiện các thủ tục cần chuẩn bị trước khi sinh.

Điều gì sẽ xảy ra sau khi nhập viện?
Mẹ sẽ được lấy mẫu máu (để xác định nhóm máu của mẹ và dùng cho một số mục đích khác) và có thể được lắp ống truyền tĩnh mạch trong các trường hợp sau: mẹ có kết quả xét nghiệm dương tính với liên cầu khuẩn nhóm B và cần truyền thuốc kháng sinh; mẹ cần truyền nước vì không thể uống được, mẹ muốn gây tê cột sống hay gây tê ngoài màng cứng, mẹ cần điều trị oxytocin (thuốc gây co bóp tử cung), hoặc có bất kỳ vấn đề Sức khỏe hay biến chứng thai kỳ nào. Đây là giai đoạn chuẩn bị trước khi sinh.

Y tá hướng dẫn có nhiệm vụ chỉ cho bạn cách sắp xếp, bố trí trong phòng và cho chồng bạn biết nơi để nguồn nước nóng/ lạnh. Đừng ngại yêu cầu những thứ mà bạn có thể cần như ghế, khăn mát hay một chiếc chăn, hoặc hỏi bất cứ câu hỏi nào chưa kịp hỏi. Trong trường hợp bạn phải liên tục theo dõi tim thai, bạn sẽ cần quan tâm đến cách thức máy đo hoạt động: dòng nào cho thấy các cơn co thắt của bạn và dòng nào hiển thị nhịp tim. Bạn có thể yêu cầu tăng giảm âm lượng của máy nếu muốn. Bạn cũng nên nói chuyện với bác sĩ về việc đăng ký trước tại bệnh viện để không phải lo lắng gì khi ngày sinh nở đến.

Với nhiều cặp vợ chồng, việc đặt tên cho bé mang lại nhiều niềm vui. Với số khác, đó lại là một vấn đề gây nhiều tranh cãi. Dù sao đây cũng là một quyết định quan trọng có liên quan đến cả cuộc đời của bé (trừ khi con bạn quyết định đổi tên sau này).

Dưới đây là một số yếu tố cần cân nhắc khi đặt tên con:

• Ấn tượng khi nghe và sự tương thích

Tên của bé nghe như thế nào khi được kêu lớn là một trong những điều cần phải nghĩ đến. Nghe có du dương hay thô cứng, và tên gọi có phù hợp với họ của bé hay không? Nên tránh đặt tên con có cùng âm với họ.

• Độc đáo

Một cái tên hay độc đáo là ưu điểm khiến con bạn nổi bật trong đám đông. Mặt khác, một cái tên chưa từng nghe tới hoặc khó phát âm có thể đem lại sự chú ý mà con bạn muốn tránh. Một cái tên dài với những âm khác nhau sẽ độc đáo nhưng có thể gây nhầm lẫn trong cuộc sống của bé sau này.

Chuyện đặt tên con thật không đơn giản chút nào

• Họ hàng và bạn bè

Nhiều cha mẹ đặt tên con theo ông bà, họ hàng hoặc bạn thân. Nếu bạn không muốn bị trùng tên quá nhiều trong gia đình, cần xem kỹ phả hệ gia đình. Để làm đẹp lòng hai bên gia đình, bạn có thể lấy tên từ một bên gia đình và tên đệm ở bên còn lại. Đa số các bậc cha mẹ đặt tên đệm cho con, một số còn đặt hai hoặc nhiều tên đệm.

• Tổ tiên và nguyên quán

Nguyên quán là một phần thiết yếu thể hiện bé là ai, và bạn có thể muốn phản ánh điều này trong tên của bé. Bạn có thể đọc lướt qua sách lịch sử của quê hương cội nguồn để tìm hiểu.

• Ý nghĩa

Sẽ không ai đối xử khác biệt với con bạn chỉ vì tên của bé trùng với tên một nhân vật nổi tiếng hoặc nhân vật lịch sử nào đó, nhưng nguồn gốc của cái tên là điều bạn nên tìm hiểu cẩn thận.

• Tên tắt và biệt hiệu

Mọi người, đặc biệt là trẻ em, có thể trở nên ác ý khi nói đến biệt danh, vì thế bạn cần cố gắng dự đoán bất kỳ tình huống gây ngượng ngùng nào có thể xảy ra với tên của con bạn. Bạn cũng nên nghĩ đến tên viết tắt của bé khi đặt tên con để không vô tình tạo ra những liên tưởng không hay.

Mách nhỏ cho mẹ khi đặt tên con: Một trong những cách thử nghiệm tốt nhất là hét lớn tên con bạn, có thể là ở sân nhà. Nếu bạn cảm thấy không thoải mái khi gọi cái tên đó, nó có thể không phải là lựa chọn tốt nhất.

Nhiều người thích đặt tên hoặc biệt danh cho con liên quan đến thời kỳ mang thai mà họ trải qua. Còn bạn thì sao?

10 gợi ý nhỏ để có một thai kỳ khỏe mạnh-làm sao để cảm thấy dễ chịu hơn, tránh những biến chứng trong thai kỳ cho mẹ tròn con vuông, bé chào đời khỏe mạnh

1. Ăn đồ nguội
Nếu bạn bị ốm nghén, nên ăn thức ăn để nguội. Đồ ăn nóng thường dậy mùi, có thể khiến bạn buồn nôn. Hãy ăn các thực phẩm bổ dưỡng làm dịu dạ dày như bánh quy giòn làm từ ngũ cốc nguyên hạt và cơm gạo lức để nguội hay canh gà.

2. Ngồi thiền
Thiền là một cách tuyệt vời để chế ngự căng thẳng. Chỉ cần ngồi ở một nơi yên tĩnh, nhắm mắt lại và tập trung điều tiết hơi thở. Đếm từ 1 đến 4 khi hít vào và 5 đến 8 khi thở ra. Thực hành bài tập này mỗi ngày 5 phút.

3. Đi bộ
Đi bộ ba mươi phút mỗi ngày. Bấy nhiêu cũng đủ để giúp bạn duy trì Sức khỏe cơ bản của mình.

4. Tập thể dục nhẹ nhàng
Tập thể dục trong lúc mang thai rất hữu ích. Ngoài việc giúp đẩy mạnh quá trình chuyển hoá làm giảm nguy cơ phát sinh mỡ thừa và bệnh tiểu đường, tập thể dục còn giúp bạn có được sức dẻo dai chuẩn bị cho việc làm mẹ chẳng hạn như ẳm con.

5. Tương tác với bé
Mặc dù nằm trong bụng như em bé của bạn có thể phản ứng được những kích thích. Nếu bạn đọc truyện hay trò chuyện hay chơi nhạc cho bé nghe, bé có thể nhận ra giọng nói, bài hát yêu thích của bạn và tìm thấy sự an ủi nếu nghe được những âm thanh quen thuộc lúc sinh ra đời.

6. Bầu bạn với một bà mẹ khác
Căng thẳng (stress) là một vấn đề thường thấy khi đang có thai vì nó làm suy giảm hệ miễn dịch, nhưng cảm giác lo lắng của các bà bầu cũng là một điều tự nhiên. Hãy làm bạn với một bà mẹ đã “từng trải” chuyện bầu bí. Kinh nghiệm và những lời khuyên trấn an của cô ấy sẽ giúp bạn vơi đi nỗi lo lắng trong lòng.

7. Bổ sung DHA
Mỗi ngày hãy bổ sung 600 mg axit béo omega – 3 này để giúp ngăn ngừa chứng trầm cảm trước và sau khi sinh. Bên cạnh đó, DHA còn giúp thúc đẩy phát triển trí não của bé.

8. Nghỉ ngơi đầy đủ
Nếu bạn khó ngủ, thử uống một ly sữa ấm hoặc tăng dần máy điều hoà không khí để tạo môi trường mát hơn.

9. Bài tập Kegel
Mỗi ngày hãy dành một ít thời gian tập bài tập Kegel để phòng tránh tình trạng tiểu xón thường gặp ở các bà bầu. Cách tập rất đơn giản. Hãy tưởng tượng như lúc bạn đang đi tiểu thì nín tiểu lại, hành động này sẽ siết các cơ xung quanh vùng âm đạo khiến bạn có thể kiểm soát được việc đi tiểu.

10. Quan hệ tình dục

Theo các chuyên gia, quan hệ tình dục trong thời gian mang thai cũng là “một liều thuốc” tốt giúp cải thiện sức khoẻ của bạn. Nên tránh quan hệ tình dục vào 3 tháng đầu và cuối của thai kỳ, ngoài ra nên lựa chọn tư thế “yêu” phù hợp và thoải mái nhất.

Cho dù bạn quyết định sẽ sinh tự nhiên hay sinh mổ, hoàn toàn có khả năng bạn sẽ phải mổ lấy thai vào phút cuối do những chuyển biến bất ngờ.

Tỷ lệ sinh mổ của bạn là bao nhiêu?
Theo thống kê, khoảng 40-60% sản phụ Việt Nam sinh con theo phương pháp sinh mổ. Đa số trường hợp do được bác sĩ chỉ định mổ đẻ hoặc theo yêu cầu của thai phụ từ đầu nhưng cũng có những trường hợp buộc thai phụ phải mổ đẻ lúc lâm bồn vì những chuyển biến không như dự đoán.

Sinh mổ hay sinh thường nên được quyết định dựa trên tình hình Sức khỏe của mẹ

Vì sao lại cần sinh mổ?
Trong những trường hợp mổ lấy thai ngoài ý muốn, các nguyên nhân thường gặp là cổ tử cung của mẹ ngừng giãn nở, bé không tiếp tục tụt xuống đường sinh hoặc thai nhi có nhịp tim bất thường. Ngoài ra, những thai phụ thuộc các nhóm bên dưới cũng có nhiều khả năng phải mổ lấy thai:

• • Mẹ đã từng sinh mổ với vết rạch dọc theo tử cung, hoặc từng sinh mổ nhiều hơn một lần. (Nếu mẹ chỉ mới sinh mổ một lần và có vết rạch nằm ngang, bé thứ hai vẫn có thể được sinh thường).
  • Mẹ đã từng tiến hành một số dạng phẫu thuật tử cung mang tính xâm lấn, ví dụ như mổ bóc tách u xơ tử cung.
  • Mẹ mang đa thai. (Một số cặp song sinh có thể được sinh thường, nhưng tất cả các trường hợp mang đa thai nhiều hơn hai đều đòi hỏi phải sinh mổ).
  • Thai nhi quá lớn không thể sinh thường.
  • Thai ngôi mông (mông ra trước) hoặc ngôi ngang (nằm chắn ngang tử cung). Trong một số trường hợp, chẳng hạn trong một ca mang thai đôi mà đứa con đầu tiên ở vị trí đầu xoay xuống (ngôi đầu), đứa thứ hai lại ngược thì đứa trẻ ở vị trí ngược này vẫn có thể được sinh thường.
  • Mẹ bị nhau tiền đạo (khi nhau thai quá thấp trong tử cung, có thể trùm lên cổ tử cung).
  • Bé có bệnh hoặc dị tật có thể khiến cho việc sinh thường trở nên nguy hiểm.
  • Mẹ dương tính với HIV, và xét nghiệm máu gần cuối thai kỳ cho thấy mẹ có lượng virus cao.

Một ca sinh mổ sẽ diễn ra như thế nào?
Các bác sĩ sẽ nối ống truyền tĩnh mạch cho mẹ, và cả một ống thông đường tiểu để dẫn nước tiểu ra trong quá trình phẫu thuật. Mẹ sẽ được tiêm gây tê ngoài màng cứng hay gây tê cột sống, khiến nửa dưới cơ thể bị tê đi nhưng đầu óc vẫn tỉnh táo và nhận biết được xung quanh. Một tấm màn sẽ che khuất để mẹ không nhìn thấy những thao tác diễn ra. Bác sĩ sẽ rạch một đường qua màng bụng và tử cung để lấy em bé ra, đưa đến gần để mẹ có thể nhìn thấy bé trước khi chuyển bé sang cho y tá. Bé sẽ được cắt nhau, kiểm tra Sức khỏe bước đầu. Việc khâu vết mổ sẽ mất thời gian hơn lúc lấy bé ra, có thể kéo dài tới 30 phút. Khi ca phẫu thuật hoàn tất, mẹ sẽ được đưa về phòng hồi sức, nơi mẹ sẽ có thể ôm bé và cho bé bú nếu muốn.

Ở giai đoạn cuối của thai kỳ, các cử động của bé đã rõ ràng hơn và những cú đạp đã đủ sức làm mẹ xuýt xoa rồi đấy. Tuy nhiên, bé đạp quá nhiều hoặc quá ít đều có thể là dấu hiệu bất thường các mẹ nhé.

Em bé đạp thường xuyên có tốt không?
Mỗi em bé có mức độ hoạt động của riêng mình và không có chuẩn chung cho tất cả. Nếu bạn không nhận thấy bất kỳ thay đổi lớn nào trong mức độ hoạt động của bé nghĩa là bé vẫn khoẻ mạnh.

Làm sao theo dõi em bé đạp?
Một số bác sĩ có thể đề nghị rằng sau 27 tuần, bạn cần đếm số lần em bé đạp ít nhất một hoặc hai lần mỗi ngày. Có rất nhiều cách khác nhau để đếm những cú quẫy đạp này, hãy hỏi xem bác sĩ muốn bạn theo dõi bằng cách nào.

Mức độ hoạt động của bé trong bụng mẹ cho thấy tình hình Sức khỏe thai nhi

Đây là một trong những cách phổ biến nhất để theo dõi em bé đạp: Chọn một thời điểm trong ngày khi bé có xu hướng hoạt động tích cực nhất (nên chọn cùng một khoảng thời gian mỗi ngày). Ngồi yên hoặc nằm nghiêng để không bị phân tâm. Theo dõi xem trong bao lâu bạn nhận thấy bé chuyển động rõ rệt đủ 10 lần, bao gồm đá, ngọ nguậy hay cử động toàn bộ cơ thể. Thông thường, bạn sẽ cảm nhận được ít nhất 10 chuyển động của bé trong vòng hai giờ. (Đừng lo lắng, có thể không mất nhiều thời gian đến thế đâu, có khi bạn sẽ cảm thấy 10 cú đá chỉ trong vòng 10 phút đầu tiên.) Nếu bé chuyển động ít hơn 10 lần trong hai tiếng, bạn nên gọi ngay cho bác sĩ.

Nên làm gì nếu chuyển động của bé bị chậm lại hoặc thay đổi?
Hãy cho bác sĩ biết ngay lập tức nếu bạn nhận thấy bé ít đạp hơn hẳn. thai nhi chuyển động ít đi có thể là dấu hiệu có vấn đề, và bạn sẽ cần phải xét nghiệm để kiểm tra Sức khỏe thai nhi hoặc sinh lý cơ thể thai phụ.

Một số phụ nữ biết trước rằng họ muốn dùng thuốc giảm đau; một số quyết định sinh hoàn toàn tự nhiên không hề dùng thuốc; và một số muốn thử sinh tự nhiên nhưng sẽ dùng thuốc nếu quá đau. Bạn nên tìm hiểu ưu, nhược điểm của các lựa chọn nói trên để đưa ra quyết định đúng đắn nhất cho bản thân.

Trước hết, chẳng có cách sinh con nào là đúng hay sai cả. Cơn đau đẻ ở mỗi người phụ nữ là khác nhau và mỗi ca sinh nở cũng khác nhau. Dưới đây là một số điều bạn có thể xem xét trước khi đi đến quyết định có nên dùng thuốc giảm đau khi sinh hay không:

Cùng chồng đăng ký một lớp học tiền sản. Giáo viên hướng dẫn sẽ cho bạn biết về tất cả các phương pháp giảm đau, bao gồm gây tê màng cứng, gây tê cột sống, thuốc giảm đau, cũng như các phương pháp không cần thuốc như kỹ thuật hít thở và thư giãn.

Kỹ thuật hít thở và thư giãn là một trong cách phương pháp giảm đau khi sinh không dùng thuốc

Hầu hết phụ nữ đều lựa chọn một loại thuốc giảm đau nào đó trong khi sinh nở. Một trong những phương pháp giảm đau khi sinh con phổ biến nhất là gây tê ngoài màng cứng, nghĩa là bác sĩ sẽ chích thuốc giảm đau liên tục vào phần dưới của cơ thể trong khi thai phụ vẫn hoàn toàn tỉnh táo.

Một số phụ nữ chọn cách sinh tự nhiên, không dùng thuốc hỗ trợ. Nếu bạn muốn chủ động tích cực tham gia vào cuộc sinh nở, muốn tự mình kiểm soát cơ thể trong lúc sinh và ít có sự can thiệp của thuốc men, phương pháp sinh tự nhiên sẽ phù hợp với bạn. Chọn cách này nghĩa là bạn chấp nhận cơn đau và sự khó chịu như một phần của ca sinh, nhưng với sự chuẩn bị và hỗ trợ đúng cách, bạn có thể vượt qua tốt đẹp.

Dù bạn chọn cách sinh con nào đi nữa, hãy nhớ rằng bạn hoàn toàn có khả năng thay đổi quyết định khi vào phòng sinh.

Để có một thai kỳ khỏe mạnh, bạn cần lưu ý gì về chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi, vận động để tránh những mệt mỏi, trầm cảm, biến chứng nguy hiểm khi mang thai

Trước khi mang thai

• • Lên kế hoạch, chuẩn bị  sẵn sàng về tâm lý và thể chất từ sớm sẽ hữu ích cho mẹ để có một thai kỳ khỏe mạnh phía trước
  • Nếu bạn đang dùng các biện pháp tránh thai (đặt vòng, uống thuốc ngừa thai) thì hãy ngưng sử dụng
  • Đi khám tổng quát, làm các xét nghiệm nhằm phát hiện các bệnh lý để có hướng điều trị và kiểm soát
  • Tìm bác sĩ sản mà bạn cảm thấy yên tâm và hài lòng. Chọn bệnh viện phụ sản nơi bạn dự định hạ sinh
  • Chích ngừa: cần hoàn tất các mũi chích ngừa, đặc biệt là chích ngừa chống bệnh cúm, ban đỏ (rubella) vì mắc bệnh này trong lúc mang thai thì nguy cơ em bé bị di tật bẩm sinh rất cao. Nên hỏi ý kiến bác sĩ về việc chích ngừa trước khi có thai! (trước 3 tháng)
  • Tẩy giun (trước 2 tháng)
  • Cải thiện chế độ dinh dưỡng: ăn nhiều rau, trái cây, ngũ cốc và giảm bớt các thức ăn nhiều chất béo cũng như nhiều đường, Tránh ăn gan, thịt chưa chín kỹ, rau sống chưa rửa sạch, trứng chưa chín kỹ
  • Uống nhiều nước lọc; hạn chế cà phê và trà; kiêng bia, rượu nếu muốn có một thai kỳ khỏe mạnh
  • Bổ sung axit folic: ăn những thực phẩm có chứa axit folic như bánh ngũ cốc và các loại rau có lá màu xanh, đặc biệt là rau cải và mồng tơi
  • Bỏ thuốc lá và tránh tiếp xúc khói thuốc lá
  • Không sử dụng bất kỳ loại thuốc hoặc dược phẩm nào mà không có sự chỉ định của bác sĩ
  • Tập thể dục thường xuyên: tập 3 lần/tuần, mỗi lần 20 phút. Đi bộ, bơi lội là những bài tập phù hợp đối với phụ nữ đang mang thai
  • Chú ý đảm bảo trọng lượng cơ thể cân đối: ko quá thừa hay thiếu cân
  • Hạn chế các sản phẩm chăm sóc cá nhân: mỹ phẩm, nước hoa…
  • Hạn chế tiếp xúc với môi trường ô nhiễm
  • Kiểm tra thẻ bảo hiểm y tế xác định mức bảo hiểm cho trường hợp thai sản. Đảm bảo bệnh viên phụ sản mà bạn chọn có thanh toán phí bảo hiểm cho bạn. Gia hạn thẻ bảo hiểm y tế nếu hết hạn.
  • Cố gắng giảm thiểu sự lo lắng, căng thẳng: tập yoga, đi chơi, xem phim vào dịp cuối tuần

Thụ thai

• • Ngưng uống thuốc ngừa thai (hay bất kỳ biện pháp ngừa thai nào)
  • Ăn uống hợp lý
  • Uống bổ sung axit folic
  • Không hút thuốc, uống rượu và chất gây nghiện
  • Theo dõi chu kỳ kinh nguyệt, tính ngày rụng trứng
  • Chú ý theo dõi dịch tiết âm đạo để xem thời điểm có khả năng thụ thai cao nhất
  • Lập đồ thị thân nhiệt (đường biểu diễn sẽ đi lên ngay sát thời điểm rụng trứng).
  • Khuyên chồng bạn nên mặc áo quần rộng rãi, thoáng mát, không nên tắm hơi
  • Giao hợp thường xuyên, đều đặn

Ba tháng đầu thai kỳ

• • Thử thai ở nhà bằng que thử thai (một hoặc hai lần)
  • Chia sẻ tin vui với chồng
  • Xếp lịch khám thai đầu tiên với bác sĩ sản.
  • Đi khám thai lần đầu tiên: bác sĩ tiến hành các bước kiểm tra cơ bản: cảm nhận bụng của bạn, lắng nghe tim thai và cân đo chiều cao lẫn cân nặng của bạn
  • Lập danh sách những việc cần hoàn tất trước khi sinh con và bắt tay vào thực hiện!
  • Bắt đầu thực hiện bài tập Kegel (bài tập luyện cơ vùng chậu) mỗi ngày
  • Cố gắng tập thể dục đều đặn mỗi ngày: tập luyện môn thể thao nhẹ nhàng như yoga, bơi lội, đi bộ, thể dục nhịp điệu, và khiêu vũ
  • Đi khám thai lần thứ hai để làm các xét nghiệm, siêu âm
  • Thực hiện chế độ ăn lành mạnh: bổ sung những thực phẩm chứa nhiều protein, sắt, canxi và carbohydrate, giàu chất xơ, vitamin A, axit folic, vitamin D… Tránh ăn thịt sống hoặc thịt chưa nấu chín, thực phẩm nhiều chất béo, cholesterol, đường, muối hoặc có hàm lượng thủy ngân cao (cá mập, cá kiếm), sữa và phô mai chưa tiệt trùng, trứng sống. Dinh Dưỡng khi mang thai rất quan trọng để có một thai kỳ khỏe mạnh
  • Uống nước và đảm bảo cơ thể phải đủ nước. Uống ít nhất 1.5 lít nước mỗi ngày để giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng đường tiểu
  • Chấm dứt những tật xấu: hút thuốc lá, uống rượu bia khi có thai
  • Uống bổ sung vi-ta-min, DHA, axit folic, sắt và canxi. (Nhớ hỏi qua ý kiến bác sĩ sản khoa trước khi uống bất kỳ loại thuốc nào.)
  • Tham gia lớp học tiền sản: trang bị đầy đủ kiến thức để chăm sóc bé an toàn, kỹ năng chuẩn bị sinh con, cho con bú… Trong lớp học bạn sẽ được cung cấp thêm rất nhiều kiến thức về mang thai và sinh nở
  • Ăn mặc thoải mái, thoáng mát, tránh các loại quần áo bó, chặt, tránh mang giày cao gót
  • Tránh lao động nặng nhọc hoặc tiếp xúc với chất độc hại
  • Chọn những loại dầu và kem chống rạn dành cho phụ nữ mang thai
  • Chọn địa điểm bạn sẽ sinh con

Ba tháng giữa thai kỳ

• • Thông báo với cơ quan tin bạn mang thai.
  • Liên hệ với phòng nhân sự của cơ quan kiểm tra các thông tin về chế độ bảo hiểm y tế, chế độ lương & phụ cấp thai sản, phép thai sản mà bạn được hưởng.
  • Đi khám thai lần ba.
  • Siêu âm thai để biết được cân nặng, các chỉ số, sự phát triển của thai nhi và phát hiện dị tật.
  • Bắt đầu tìm tên để đặt cho bé.
  • Mua quần áo bầu.
  • Điều chỉnh chế độ tập thể dục vì thai ngày một lớn: đi bộ, tập yoga hay các bài aerobic nhẹ nhàng
  • Đi mát-xa cho bà bầu
  • Tiếp tục chế độ ăn uống sạch sẽ, ăn chín uống sôi, cung cấp thường xuyên lượng vitamin, chất xơ và axít béo cho cơ thể, tránh các chất kích thích như: caffein, cồn, nicotin để có một thai kỳ khỏe mạnh.
  • Tiếp tục bổ sung các loại vi chất cần thiết cho cơ thể, đặc biệt là: sắt, canxi, Vitamin A,B,C,D, axit folic… Uống theo chỉ định của bác sĩ, tránh lạm dụng

Mẹ cần tiếp tục chế độ ăn uống lành mạnh và thường xuyên đi khám để theo dõi tình trạng của bé.

Ba tháng cuối thai kỳ

• • Xác định thời điểm bạn nghỉ phép thai sản và thông báo với cấp trên và phòng nhân sự
  • Chọn bác sĩ nhi khoa.
  • Lập danh sách những đồ đạc cần chuẩn bị và mua sắm
  • Đi mua sắm đồ đạc
  • Mua nôi/cũi và nệm.
  • Mua tủ quần áo.
  • Trang trí phòng dành cho bé.
  • Tiếp tục mát-xa cho bà bầu.
  • Đi khám thai hàng tuần cho đến ngày sinh. chia sẻ với bác sĩ những thắc mắc và lo lắng của bạn về quá trình sinh nở.
  • Tiếp tục duy trì chế độ ăn uống sạch sẽ, bổ sung đạm, tinh bột, chất béo, hạn chế ăn mặn, tránh chất kích thích (caffein, cồn…), nên uống nhiều nước lọc
  • Tiếp tục bổ sung các loại vitamin (A, B, C, D…), khoáng chất (canxi, sắt, kẽm…)
  • Tập hợp số điện thoại và địa chỉ email của những người mà bạn sẽ thông báo sau khi sinh xong.
  • Sắp xếp đồ đạc vào một giỏ xách lớn, luôn sẵn sàng để mang đi đến bệnh viện bất kỳ lúc nào.
  • Chọn tên cho bé.
  • Mang toàn bộ quần áo mới mua của bé đem giặt, xếp lại, cho vào tủ.
  • THƯ GIÃN và nghỉ ngơi càng nhiều càng tốt trước ngày lâm bồn sắp tới.

Ngày hạ sinh

• • Khi có dấu sinh thì lập tức đến bệnh viện. Đừng quên mang theo giỏ đồ đạc đã chuẩn bị sẵn.
  • Thông báo với bác sĩ sản của bạn.
  • Thông báo với người thân.
  • Giữ thái độ bình tĩnh, lạc quan.

Sau khi sinh

• • Gần gũi, tiếp xúc ngay khi bé ra đời
  • Thông báo với tin vui với mọi người!
  • Chụp ảnh bé.
  • Cho bé bú sữa mẹ càng sớm càng tốt.
  • Tranh thủ thời gian ngủ và nghỉ ngơi bất cứ khi nào có thể.
  • Đưa bé đi khám nhi lần đầu tiên để tiêm chủng những mũi cơ bản.
  • Nếu bạn sinh mổ, hãy đi khám để bác sĩ kiểm tra vết mổ.
  • Kiểm tra tổng quát cho bé định kỳ 2 tuần/lần.
  • Đăng ký làm giấy khai sinh, thẻ bảo hiểm y tế cho bé

Trích máu cuống rốn là một phương pháp trong đó máu còn lại trong dây rốn của em bé và nhau thai sau khi sinh được thu thập, đóng băng, và lưu trữ để dùng trong tương lai. Máu cuống rốn có giá trị vì có nguồn tế bào gốc phong phú – cơ sở để tạo ra máu và hệ miễn dịch trong cơ thể.

Tế bào gốc có khả năng phát triển thành các mô khác nhau và máu cuống rốn có thể dùng để chữa một số bệnh hiểm nghèo như máu trắng hoặc đột biến hồng cầu hình liềm. Dưới đây là một số thông tin về việc chữa bệnh bằng tế bào gốc máu cuống rốn để bố mẹ tham khảo trước khi quyết định có nên trích máu cuống rốn cho bé hay không:

Nghiên cứu máu cuống rốn cho những kết quả sơ bộ đầy hứa hẹn
Nhiều nghiên cứu y học đã đưa ra những dự báo lạc quan rằng một ngày nào đó, những bệnh nhân mắc bệnh ung thư không mang yếu tố di truyền có thể được chữa trị nhờ vào các tế bào gốc ở cuống rốn đã được lưu trữ lại khi họ chào đời.

Một số thí nghiệm trên động vật cho thấy máu cuống rốn có thể được dùng để chữa trị bệnh tiểu đường, tổn thương tủy sống, bệnh suy tim, tai biến và một số bệnh thần kinh nghiêm trọng. Tuy nhiên, chưa có gì chắc chắn về tính khả thi của những dự đoán này mà còn cần nhiều nghiên cứu sâu hơn.

Việc lưu trữ tế bào gốc máu cuống rốn sẽ có giá trị nếu bé thuộc nhóm máu hiếm

Chi phí cao
Bao gồm chi phí đăng ký thực hiện và phí lưu trữ ngân hàng máu hàng năm. Tại Việt Nam, chi phí trích máu cuống rốn ban đầu là khoảng 25 triệu đồng và chi phí để lưu trữ mẫu trong ngân hàng máu cuống rốn quốc gia là khoảng 2,2 triệu đồng/năm. Đó là chưa kể tới chi phí cho việc ghép máu cuống rốn cũng không hề nhỏ.

Nhiều trường hợp không thể chữa bệnh bằng việc ghép máu cuống rốn của chính bé
Nếu bé mắc những bệnh bắt nguồn từ gen, thông thường máu cuống rốn của bé có chứa gen chỉ định cho chứng bệnh đó, nên không thể dùng để điều trị bệnh. Hầu hết các trường hợp ghép máu cuống rốn đã thực hiện là để chữa trị cho các anh chị em của bé.

Các bác sĩ không khuyến khích việc trích máu cuốn rốn cho trẻ sơ sinh
Nhiều bác sĩ cho rằng khả năng một gia đình cần nguồn máu này rất hiếm, trừ khi có một hoặc nhiều thành viên trong gia đình, hoặc họ hàng gần huyết thống, được chẩn đoán mắc căn bệnh có thể được điều trị bằng cách ghép máu cuống rốn.

Nếu bé thuộc nhóm máu hiếm, việc lưu trữ sẽ hữu ích
Chẳng hạn những em bé con lai có khả năng tìm được mẫu hiến tặng phù hợp từ ngân hàng tế bào gốc thấp hơn hẳn những em bé khác, việc trích máu cuống rốn cho bé sau khi sinh sẽ đem lại nhiều cơ may hơn.

Nếu bạn quyết định trích máu cuống rốn cho bé, hãy tìm hiểu đầy đủ thông tin và trao đổi với bác sĩ phụ sản của bạn. Việc đăng kí trích máu cuốn rốn nên được thực hiện ở giai đoạn giữa của thai kỳ.